Nieuwe EU-regels voor AI-beelden: wanneer is een AI-label verplicht?

Vanaf 2 augustus 2026 gelden in de Europese Unie nieuwe regels voor AI-content. Dat betekent niet dat elk AI-plaatje ineens een verplicht waarschuwingsbord krijgt. Sterker nog: de meeste illustraties die wij dagelijks maken, vallen waarschijnlijk helemaal niet onder de labelplicht. Tijd om de cowboyverhalen van de feiten te scheiden.

Waarom komen er regels voor AI-content?

We zijn lekker bezig met z’n allen. AI is in korte tijd veranderd in een soort digitaal Wilde Westen. Iedereen maakt beelden, video’s, teksten en illustraties. Sommige websites worden nauwelijks nog door mensen bijgehouden. AI-bots verzamelen informatie, schrijven artikelen, maken afbeeldingen en publiceren soms zelfs automatisch nieuwe content.

Op social media wordt het ondertussen steeds lastiger om te zien wat echt is en wat niet. Is die foto daadwerkelijk gemaakt? Heeft die politicus dat echt gezegd? Heeft die gebeurtenis werkelijk plaatsgevonden? Soms is de bron nauwelijks meer te achterhalen. Dat is niet alleen een uitdaging voor fotografen, ontwerpers en uitgevers, maar ook voor de journalistiek en uiteindelijk zelfs voor onze democratie.

De Europese Unie komt daarom met regels voor het labelen van AI-content. En eerlijk gezegd vind ik dat helemaal geen slecht idee.

Niet elk AI-beeld heeft een label nodig

Voordat iedereen nu denkt dat straks elk AI-plaatje een gigantische sticker krijgt met ‘LET OP! DIT IS AI!’: zo werkt het gelukkig niet. De nieuwe regels zijn vooral bedoeld voor situaties waarin iemand kan denken dat iets echt is, terwijl dat niet zo is. Daar zit precies het verschil.

Maak je een vrolijke illustratie van een koe die viool speelt? Geen probleem. Maak je een futuristische stad die alleen in je fantasie bestaat? Ook prima. Gebruik je AI om een foto wat scherper te maken, de lucht mooier te maken, iemand weg te poetsen of een masker te maken in Photoshop? Dan is een label waarschijnlijk niet nodig. De regels richten zich vooral op misleidende, realistisch ogende content, zoals deepfakes.

Wanneer is iets een deepfake?
Een deepfake is een beeld, video of audiobestand dat met AI is gemaakt of ingrijpend aangepast, waardoor het lijkt alsof een echte persoon, gebeurtenis of situatie heeft bestaan. Terwijl dat in werkelijkheid niet zo is. En juist daar zit natuurlijk het gevaar.

Denk aan een minister die iets zegt wat hij nooit heeft gezegd. Een bekende Nederlander die wordt afgebeeld op een plek waar hij nooit is geweest. Een demonstratie die nooit heeft plaatsgevonden. Of een nieuwsfoto van een ramp die volledig uit een computer is gegenereerd. In zulke gevallen moet voor de kijker duidelijk zijn dat AI is gebruikt.

De belangrijkste vuistregel
Voor contentmakers is de vuistregel eigenlijk verrassend eenvoudig: Kan iemand denken dat dit echt is, terwijl dat niet zo is?

Is het antwoord ‘nee’, dan is er meestal weinig aan de hand. Is het antwoord ‘ja’, dan is de kans groter dat je de content moet labelen. Ook interessant is dat de Europese Commissie nadrukkelijk aangeeft dat creatieve producties anders mogen worden behandeld. Denk aan films, campagnes, satire of kunstprojecten. Een vermelding hoeft dan niet altijd pontificaal midden in beeld te staan. Een duidelijke toelichting in de beschrijving, aftiteling of het colofon kan mogelijk voldoende zijn. Dat is prettig, want niemand zit natuurlijk te wachten op een groot AI-logo midden in een prachtige illustratie.

Wat betekent dit in de praktijk?

Onderstaande tabel geeft een praktische eerste indicatie.

Situatie	Wat moet je doen?
AI gebruikt voor retoucheren, kleurcorrectie, opschalen, het verwijderen van objecten of het maken van maskers	✅ Meestal niets vermelden
Beeld is overduidelijk een illustratie, abstract kunstwerk of fictieve creatie	✅ Meestal niets vermelden
Fotorealistisch AI-beeld, maar duidelijk bedoeld als artistieke of fictieve afbeelding	⚠️ Beoordeel of iemand het voor echt kan aanzien. Bij twijfel: wees voorzichtig.
Een bestaand persoon, gebouw, locatie of gebeurtenis is met AI inhoudelijk aangepast	🏷️ Waarschijnlijk labelen
Een echt persoon wordt afgebeeld terwijl hij of zij iets doet of zegt wat nooit is gebeurd	🏷️ Labelen
Een deepfake wordt gebruikt in een film, campagne, satire of kunstwerk	🏷️ Duidelijk vermelden, bijvoorbeeldin de beschrijving, credits of het colofon
AI alleen gebruikt voor een concept of schets en het eindresultaat is volledig handmatig uitgewerkt	✅ Meestal niets vermelden

Wat betekent dit voor Vrhl?

Bij Vrhl gebruiken we AI vooral als creatief hulpmiddel. We zetten het in om illustraties te maken, ideeën uit te werken, concepten sneller te ontwikkelen en beelden te creëren die duidelijk illustratief zijn. Dat is iets heel anders dan een nepnieuwsfoto maken die eruitziet alsof hij gisteren door een persfotograaf is geschoten. Daarom verwacht ik dat we in de praktijk niet vaak met een verplichte, opvallende labelvermelding te maken krijgen. Toch blijft er een interessant grijs gebied bestaan.

Wat doe je met fotorealistische AI-beelden?

Neem een fotorealistisch beeld uit een AI-tool, zoals Nano Banana. Je ziet twee mensen die met elkaar praten in een kantoor. Het resultaat oogt als een gewone stockfoto. Er was alleen geen echte fotograaf en de afgebeelde personen bestaan niet. Moet je zo’n beeld straks labelen? Daar zijn de juristen zelf ook nog niet helemaal uit. Mijn verwachting is dat een vermelding in een colofon, beeldverantwoording of beschrijving in veel gevallen een passende oplossing kan zijn. De praktijk en verdere richtlijnen zullen hier de komende tijd waarschijnlijk meer duidelijkheid over geven.

Hoe ziet een AI-label eruit?

Voor situaties waarin een label wel verplicht is, heeft de Europese Commissie voorbeelden gepubliceerd. Je mag een eigen AI-label ontwerpen, zolang het maar duidelijk leesbaar en herkenbaar is. Het woord ‘AI’ moet daarbij het belangrijkste visuele element zijn. Dan kan eventueel worden aangevuld met:

‘GENERATED’ als de content volledig door AI is gemaakt
‘MODIFIED’ als bestaande content ingrijpend met AI is aangepast

Het label moet direct zichtbaar zijn, dus niet verstopt achter een klik of ergens diep in een menu.

Transparantie maakt AI geloofwaardiger

Hoe dan ook: de regels komen eraan. En zoals bij bijna elke nieuwe wet zal niet iedereen op dag één precies weten hoe ermee om te gaan. We zullen dit in de praktijk met elkaar moeten leren. Ik verwacht ook niet dat de Europese Commissie op 3 augustus meteen met een leger handhavers klaar staat om elk magazine en elke website af te speuren.

Maar de richting is wat mij betreft wel goed. Ik vind dat mensen mogen weten wanneer iets de werkelijkheid laat zien en wanneer die werkelijkheid een klein zetje van een algoritme heeft gekregen. Dat is niet alleen eerlijker. Het maakt AI ook geloofwaardiger. Meer informatie over de nieuwe Europese richtlijnen en de officiële AI-labels vind je op de website van de Europese Commissie:

— Jan

Disclaimer
Ik ben geen jurist, maar een contentmaker die zich dagelijks verdiept in AI. Deze blog is mijn praktische vertaling van de huidige Europese regelgeving. De wetgeving is nog volop in ontwikkeling, dus controleer bij twijfel altijd de officiële informatie of vraag juridisch advies.